Ilk Ögrenimler
Bir dili ö?renmek için her?eyden önce o dilin alfabesini do?ru yazmak ve okumak gerekir. Özellikle Kürtçede baz? seslerin birbirine yak?nl???, biribirine yak?n seslerle birçok sözcü?ün bulunmas?, do?ru okumay? zorunlu k?lmaktad?r. Burada sunulan aç?klamay? kavrayan ki?i eksiksiz bir ?ekilde Kürtçe okuyabilir. Ayr?ca bu sayfada verilen Kürtçe dersleri kendi kendine dil ö?renme metoduna göre haz?rlanm??t?r. Anla??lmayan noktalar? aç?klamaya, gelen sorular? cevaplamaya her zaman haz?r?z. Bu hizmetle Kürtçe ögrenin, ba?kalar?n?n da ö?renmesi için onlar? te?vik edin.
A a : Kürtçe de “a“ uzun okunur
Örnek: Av (su), agir (ate?),
B b : Türkçede ki “b” gibi okunur.
Örnek: Bav (baba), bar(yük), bizin(keçi), ber(ön / ürün)
C c : Türkçedeki “c” gibi okunur.
Örnek: cam, conega (tos?n), cot (karasaban), car (kere), cêwî(ikiz)
Ç ç : Kürtçedeki “ç” vurgulu ve vurgusuz olmak üzere iki varyantl?d?r.
Ço?unlukla vurgulu varyant? kulan?l?r. Bu okunu? biçimi ?öyledir: Dilin ön k?s?mi ön dama?a (di? arkas?) yap??t?r?larak ç?kar?l?r.
Örnek: Çem (çhem = akarsu), çav (çhav = göz), çivîk (çhivik = ku?), çerm(çherm = deri), çêlek(çhêlek = inek), ço (çho = sopa)
Vurgusuz telafuzuda Türkçede ki “ç” gibi dir
Örnek: Çar(dört), çend (çend), çil(k?rk), çol (k?r/ çöl)
D d: Bu harf de tamamen Türkçedeki “d” gibidir.
Örnek: Dev (a??z), der (d??ar?), dar(a?aç), dîl (esir), dil (kalb/yürek)
E e: Türkçede kulan?lan “e“ harfi gibi a??z hafîf aç?larak ç?kar?l?r.
Örnek: Ez (ben), erê (evet), dest (el), te (sen =çekilmi? hali)
Ê ê : Türkçedeki “be?, yedi, dedi” Kelimelerindeki “e” sesi gibi ç?kar?l?r.
K?saca bu sesin ç?kar?l??? esnas?nda a??z sa?a ve sola kas?larak yayvan hale getirilir. Sesin ç?k??? esnas?nda alt dudak a?a?? çekilerek hava d??ar? b?rak?l?r.
Örnek: Êzing (odun), êvar (ak?am), tê (gelir, geliyor)
F f : Aynen Türkçedeki “f“ harfi gibi okunur.
Örnek: fîstan, find (mum), fîdan, firotin (satmak)
G g: Kürtçe alfabesinin bu harfi de Türkçedeki “g” gibi okunur.
Örnek: ga (öküz), gul (gül), go?t (et), gotin (söz /söylemek)
H h: Bu harfimiz herzaman okunur, hiç bir zaman yutulmaz, Türkçedeki “h” gibidir.
Örnek: hebûn (var olmak/ malik olmak), hatin (gelmek), hêlîn (ku? yuvasi), heyv (ay)
Halk aras?nda arapçan?n etkisiyle az da olsa okunan bir ba?ka varyant? var, bu sadece arap kokenli kelimelerde görülür
Örnek: Hasan, Heci, Husên vb.
I ? : Türkçenin “?” s?ndan daha k?sa dir.
“i” sesinin hafif ç?k???dir.
Anla??lmas? için bir kar??la?t?rma yapal?m.
I??k (uzun bir sestir) Kirin (k?sa bir sestir) Örnek : Kirin (yapmak), birin (götürmek), mirin (ölmek)
Î î : Türkçenin “i“ sindan daha uzun okunur.
Anla??lmas? için bir kar??la?trma yapal?m.
bir (Türkçede 1 say?s?ndaki “i” k?sa dir.)
bîr (Kürtçedeki “î” uzun okunur. Türkçenin iki “ii” sine tekabul eder.) ?
Örnek: Îsot (ac? biber), îsal (bu sene), bîr (muhakeme gücü / ?uur / kuyu), ?îr (süt)

J j : Aynen Türkçedeki “j“ gibi okunur:
Örnek: Jin (kad?n), jar (zay?f /güçsüz), jor (yukar?), jêr (a?a??)
K k : Kürtçenin bu harfî de vurgulu vurgusuz olmak üzere iki varyantl?d?r. En fazla vurgulu biçimi kullan?l?r. Vurgulu biçimi dilin ortas? üst dama??n ortas?na (yumu?ak damak) yap??t?r?larak ç?kar?l?r. K?sacas? “g“ ile “k“ aras? bir sestir.
Örnek: Kevir (khev?r = ta?), kevok (khevok = güvercin), kerî (kherî = parça /sürü), kovik (khovik = honi), kavir (khav?r = toklu) Vurgusuz varyant? çok az kulan?l?r. Türkçedeki “k“ gibi okunur. Örnek: Ketin (dü?mek), kes (?ah?s), kîsik (küçük cüzdan / torbac?k), kûsî (kaplumba?a)
Dikatinize: “k“ ile ba?layan çok az kelime hem vurgulu, hem de vurgusuz okunur. Vurguya göre anlamlar?da de?i?ir. Kürtçede bütün sözcükler cins tak?s? ald?klar?ndan. Bu tür sözcükler zorluk ç?karmazlar.
Örnek Vurgusuz 1- Kar (i? ; bu kelime erildir.) Karê min pir giran e. (i?im çok a??r) vurgulu
kar (o?lak; bu kelime di?il dir. Diger bir formu da var =karik) Kara bizinê belek e. (keçinin o?la?? alacal?d?r.)
2 : Vurgusuz ker (e?ek ; kelime oldu?u icin cins tak?s? al?r) Kera me xwe? dibeze. (Bizim e?ek iyi ko?ar.)
Vurgulu
Ker (sagir ; edat oldu?undan dolay? herhangi bir tak? almaz) Mêrikê ker diçe mal. (Sagir adam eve gidiyor)
Not: Birçok yazar yanl?? anla?may? önlemek için, vurguluyu iki “rr“ ile yanê “kerr“ biçimin de yaz?yorlar.
L l : Aynen Türkçedeki “L” gibi dir Örnek: Lêv (dudak), law(o?lan çocuk), lepik (eldiven), lal (lal, dili a??r)
M m : T?pa t?p Türkçe “m” si gibi okunur.
Örnek: Mêr (erkek, yi?it), mîh (koyun), mîr (derebey, emir)
N n : T?pa t?p Türkçe “n” si gibi okunur.
Örnek: Nav (ad, isim), nan (ekmek), nîr (boyunduruk), nok (nohut), hinar (nar)
O o : T?pa t?p türkçe “o” su gibi okunur.
Örnek: ol (din), ode (oda), por (saç), sol( ayakkab?), sor (k?rm?z?)
P p: Iki varyantl? olup yüzde doksanbe? vurgulu okunur. Bu vurgulu ?ekli ?öyle ç?kar?l?r: Üst dudak çok güçlü bir ?ekilde alt duda?a yap??t?r?larak vurgulu okunur. “P” ile “b” aras? bir ses ç?kar?l?r:
1 : Vurgulu P (bp /ph):
Örnek: par (phar = geçensene), pêrar (Phêrar = eveli sene / iki sene önce),
pi?t (ph??t = s?rt), pî?e (phî?e = meslek)
2 : Vurgusuz, Türkçe “p” si gibi.
Örnek: pîl (pil), parçe (parça), plan, pol (s?n?f /dershane)
Q q : Arapça “?” gibi okunur. Ya da dilin arka k?sm? dama??n arka k?sm?na yap??t?r?larak birden aç?l?r ve “kanun” kelimesindeki “k” gibi sert biçim söylenir.
Örnek : Qer (siyah?n bir tonu), qam (boy), qalind (kal?n)
R r : Ag?rl?kl? olarak Türkçedeki “r” gibi okunur. Yaln?z ?apkal? “î” önünde iki “rr“ gibi vurgulu okunur.
Örnek Roj (güne? / gün), rez (üzüm ba??), rev (kaç??), rîs (yün iplik)
Vurgulu okunu?u:
kirîn (k?rrin = sat?n almak) kirîn (b?rrin = kesmek) mirîn (m?rrin = homurdama)
S s : Aynen Türkçedeki “s” gibi okunur.
Örnek: Sîr (sarm?sak), simêl (b?y?k), sal (y?l), sar (so?uk)
? ?: Aynen Türkçedeki “?” gibi okunur. Örnek: ?il (?slak / ya?), ?al (pantolun), ?ev (gece)
T t : Bu harfimizin de vurgulu vurgusuz olmak üzere çift varyant? vard?r. Yüzde doksan vurgulu varyant? kulan?l?r. Dilin ön k?sm?, dama??n ön k?sm?na yap??t?r?l?r, birden aç?l?r. Yada “th” ?eklinde okunur.
1- Vurgulu Örnek: tav (thav = güne? ???n?), tarî (thari= karanl?k), tîr (thir= ok=,
tûj (thuj = biber ac?s?), tal (thal = ot ac?s?)
2 – Vurgusuz, Türkçe “t” si gibi
Örnek: Tor (file / a?), tas (tas), ta (s?tma), tar (tünek a?ac?)
U u : Türkçedeki “ö” harfine yak?n bir sestir. Ya da “hö” biçiminde okunur.
Örnek: Gul (ghöl= gül), Kurd (khörd = kürt), gund (ghönd = köy),
Tu (thö = sen), gur (ghör = kurt)
Û û : Türkçedeki “u“ gibi okunur. Sözcük ba??nda kulan?lmaz.
Örnek : Bûn (olmak /varolmak), çûn (gitmek), tû (dut), rû (surat/sima), rûn (ya?), ?ûn (yer)

V v: Türkçedeki “v” gibi okunur.
Örnek: varik (piliç), vala (bo?), bav(baba), dev (a??z), van (bunlar)
W w: Bu ses Türkçede yoktur. Dudak “o” sesinde oldu?u gibi yuvarlakla?t?r?l?r, birden aç?larak “oue” gibi bir ses ç?kar?l?r. Ingilizcenin “Water” deki “w” sesi, yada arapçadaki “9 “ sesi gibi ç?kar?l?r.
Örnek: War (ouar = yayla), wan (ouan= onlar), wî (oui = o - eril), Wê (ouê = o – di?il), weris, (oueris = urgan)
X x : Bu ses bir arkadamak sesidir. Damaktaki balgam? ç?karmak için ç?kar?lan sese benzer. Yani ?öyle bir ses “a?h?“
Örnek: xal (?hal = dayi), xanî (?hani = ev /bina), xew (?hew = uyku), xort (?hort = Genç), xanim (?han?m = han?m)
Y y: Aynen Türkçedeki “y” gibi okunur. Örnek: yek (bir say?s?), yar (sevgili), Yado (bir kürt kahraman?) yêzdan (Allah /tanr?), yadigar (hediye)
Z z: Türkçedeki “z“ sesi gibidir.
Örnek: ziman (dil / lisan), zanîn (bilmek), zarava (lehçe) zava (damat /güvey), zêr (alt?n)
Xw xw (diftong): Bu çift ses Türkçede yoktur. “x“ ve “w“ seslerinin beraber okunu?udur. A?a?? yukar? ?öyle bir ses “?houe“
Örnek :Xwar (?houar =yedi), xwendin (?houend?n = okumak, ) xwastin (?houast?n = istemek)
Lütfen ?u a?a??daki cümleleri alfabeye uygun okuyun. Bunun ard?ndan gazetemizin kürtçe sayfas?n? do?ru okumaya çal???n. Bir de kürtçe iyi bilen bir arkada??n?zla gazetemizin kürtçe sayfas?n? okuyun.
We dît? Wê seva sêvê xwe avêt devê dêwê.
(Gördünüzmü? O(di?il) elma için devin a?z?na atlad?) Wekî pela hi?k ket ber pêlê kefa devê dêw. (Kuru yaprak gibi dêv ag?z köpü?ünün dalgalar?na kap?ld?.)
Mîrê min mir, (Beyim öldü) Wî bîr ji min bir, (haf?zam? benden ald?)
Vê re dilê min dîl ket, (onunla yüre?im esir dü?tü) Wî bîr ji min bir.
Cewa cêvî di bin dara tawî ya li keviya de?ta kewî de lava kir ji xwedê. (Cewa cêvî kewî ovas?n?n kenar?ndaki darda?an a?ac?n?n alt?nda Allaha yalvard?.)
Kur û Kûçik rûni?tin li ber Kuçik, (O?lan çocuk köpek ile beraber oca??n önünde oturdular.)
Ew gundiyê bakur, (O kuzeyli köylü) Ango kurê balkûr, (yani dikkati uzunolan?n o?lu)
Bê xurinî wisa mûr (kahvalt?s?z öyle somurtkan)
Hat wekî gur ji dûr. (geldi kurt gibi uzaklardan)
Waneya Yekemîn -1-
- Roj ba?,
- Roj ba?, roj ba?. Tu kurd î?
- Erê, ez kurd im, lê tu?
- Ez jî kurd im. lê ew?
- Ew jî Kurd e.
- Tu, ew û ez, em kurd in.
- Erê em Kurd in.
- Ew kî ne?
- Ew Faris in.
- Aha! Ez, tu, ew, em ew û ?
- Na, ne wisa. Wekî min; ez, tu, ew, em, hun û ew.
- Aha! Hun.
Wateya peyvên kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlami)
wate = anlam
peyv = sözcük / kelime
kurdî = Kürtçe /kürt dili
roj = gün, güne? ba? = iyi,
roj ba?= tünayd?n, merhaba, iyi günler
tu = sen (yal?n hal) kurd = kürt,
î = sin (olmak fiilinin ikinci tekil ?ah?s tak?s?)
Tu kurd î. = Sen kürtsün
Tu kurd î? = Sen kürtmüsün?
erê = evet
ez = ben (yal?n hal)
im = ..im (olmak fiilinin birinci tekil ?ah?s tak?s?)
Ez kurd im. = Ben kürdüm.
Lê tu? = ya sen?
jî = de / da
ez jî = ben de
Ez jî kurd im. = Ben de kürdüm.
ew = o, onlar (her iki cins için)
Lê ew? = ya o?
e = ..dir (olmak fiilinin üçüncü tekil ?ah?s tak?s?)
Ew jî kurd e. = O da kürttür.
Em = biz (yal?n hal)
in = ..üz, …sunuz, …dirler (olmak fiilinin ço?ul ?ah?s tak?s?)
Em kurd in = Biz kürdüz.
kî = kim
Ew kî ne? = Onlar kim dirler.
Ew faris in. =Onlar farst?rlar.
na = hay?r (ayn? zamanda ?imdiki zaman olumsuzluk tak?s?)
ne = de?il (bu geçmish zaman olumsuzluk tak?s?d?r)
wisa = öyle, böyle, ?öyle
Na ne wisa! = Hayir öyle de?il!
weki = gibi, benzer, tarz?nda
û = ve, ile
hûn = siz (yal?n hal)
Rêziman (dilbilgisî)
Kürtçedeki “bûn “ (olmak) fiilinin ?imdiki zaman çekimi, türkçedeki “olmak” fiilinin çekimine çok yak?nd?r. Sözcüklerin sesli veya sesiz harfle bitimine ba?l?. Biz yukar?da sesiz harfle biten sözcüklerle “bûn”fiilinin çekimini gördük. Onu tekrarlayal?m.
Kürtçe Türkçe
Ez … im. Ben …im.
Tu … î. Sen ….sin.
Ew … e. O…dur/dir…
Em … in. Biz…iz /uz…
Hûn.in. Siz.siniz/ sunuz…
Ew.in. Onlar.d?rlar/durlar.
Têbinî(not /dipnot): Kürtçe de “bûn” fiilinin tak?lar? türkçenin tersine sözcükten ayr? yaz?l?r, okunurken biti?ikmish gibi okunur. Ayr?ca kürtçedeki “bûn” fiilinin tak?lar? hiç de?ishmez, zira kürtçede ses uyumu kural? yoktur.
Mînak (örnek):
Kürtçe Türkçe
Ez kurd im. Ben kürdüm.
Tu kurd î. Sen kürtsün.
Ew kurd e. O kürttür.
Em kurd in. Biz kürdüz.
Hûn kurd in. Siz kürtsünüz.
Ew kurd in. Onlar kürttürler.
Pêhînî (ali?tirma):
Siz de ?u sözcüklerini “bûn” fiiline, yan? yükar?daki örne?e uygun çekin. tirk, alman, mêr (erkek), jin (kad?n), ciwan (genç), karker (i?çî)
2-
- Roj ba?
- Roj ba?
- Ez Necî me, lê tu?
- Necî! Hiii!
- Erê Necî. "Ez Necî me.
- Ez jî Hêvî me.
- Ez Necî me, tu Hêvî yî
- Ew kî ye?
- Ew Gulê ye.
- Ez gundî me.
- Ez jî gundî me.
- Ew kî ye?
- Ew jî gundî ye.
- Em gundî ne.
- Lê hun çi ne?
- Em bajarî ne?
- Erê, erê, em gundî ne, ew bajarî ne.
- Em gundî ne. Hun bajarî ne.
Wateya peyvên Kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlami)
… me = …im (olmak fiilinin sesli harfle biten sözcüklerden sonra kullan?lan birinci tekil ?ah?s tak?s?)
… yî = …sin (olmak fiilinin sesli harfle biten sözcüklerden sonra kullan?lan ikinci tekil ?ah?s tak?s?)
… ye = …dir (olmak fiilinin sesli harfle biten sözcüklerden sonra kullan?lan üçüncü tekil ?ah?s tak?s?)
gundî = köylü
… ne = …yiz /siniz/ dirler ((olmak fiilinin sesli harfle biten sözcüklerden sonra kullan?lan ço?ul ?ah?s tak?s?)
bajarî = ?ehirli
Rêziman (dilbilgisî)
Kurdî tirkî
Ez gundî me. Ben köylüyüm.
Tu gundî yî. Sen köylüsün.
Ew gundî ye. O köylüdür.
Em gundî ne. Biz köylüyüz.
Hun gundî ne. Siz köylüsünüz.
Ew gundî ne. Onlar köylüdürler.
3-
Navê min Sîdar e. Welatê min Kurdistan e. Ez li vir karker im.
Mala min li gund e. Mala min mezin e. Ez zewicî me.
Du zarokên min hene. Navê jina min Delal e. Navê zarokên min Evîn û Pê?eng e. Pê?eng law û Evîn keçik e. Zarok hîn biçûk in.
Pê?eng çar û Evîn jî du salî ye Wateya peyvên Kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlami)
nav = isim / ad
navê min .. =benim adim.
welat = ülke /memleket
li = ...de /da (yer bildiren edet)
vir = bura
li vir = burda
karker = i?çi / proleter
Ez li vir karker im. = Ben burada i?çiyim.
mal = ev
gund = köy
li gund = köyde
mezin =büyük
Mala min mezin e.= Evim büyüktür.
zewicî = evli
Ez zewicî me.= Ben evliyim.
zarok = çocuk
zarokên min =çocuklar?m
hebûn = var olmak
heye = var
hene = vard?rlar
jin = kad?n / esh
navê jina min = e?imin ad?
law /kur = erkek çocuk
keç /qiz = k?z çocuk
keçik = k?z /k?zca??z
hîn = henuz / daha
biçûk /piçûk = küçük
çar = 4 (dört)
du / dudu = 2 (iki)
sal = y?l / sene
sali = ya? / yash?nda
Pêhînî:
1-
Pirs (soru) bersiv:(cevap)
Navê te çi ye? Navê min .... e /ye
Navê welatê te çi ye? Navê welatê min...... e /ye
Mala te li ku ye? Mala min li ........ e.
Tu zewici yî ? Erê ez ...... me.
Zarokên te hene ? Erê zarokê min .....
Navê jina te çi ye? Navê jina min ....... e.
Navê zarokên te çi ne? Navê zarokên min ........e/ne
2- a - Navê min Sîdar .. . Navê welatê min Kurdistan .. .
Ez kurd .. . Tu tirk . ? Em çi .. Em kurd .. Hun alman .. b -...min Sîdar e. ... kurd im.tirk î. kurd in. alman in.
3- Örneklerden yararlanarak di?er sözcükleri
“bûn” fiilinin çekimine uygun çekin. Mînak:
a) Mêr, Ez mêr im, tu mêr î, ew mêr e. Em mêr in, Hun mêr in, Ew mêr in. Hesinkar, heval, Baran, xwendekar
b)Hêvî, Ez Hêvî me, tu Hêvî yî, ew Hêvî ye. Em Hêvî ne, hun Hêvî ne, ew Hêvî ne. Mamoste, bajarî, Suryanî, sêwî, rêwî
WANEYA DUWEMÎN 2
Gundê me,
Ez ji gundekî Kurdistan im. Gundê me gundekî biçûk e. Navê wî Sêgir e. Di gundê me de 25 mal hene. Li gund dibistanek jî heye, lê ne dibistana Kurdan e, ya Tûrekan e. Li Kurdistanê dibistanên Kurdî tine, Kurdî qedexe ye.
Di gund de xaniyekî min jî heye. Di mala min de sê ode hene. Yek oda razanê, ya dudyan oda rûni?tinê, ya sisyan jî kelingeh (mutfax) e.
Di oda rûni?tinê de teregên pirtûkan hene. Hemû tereg tijî pirtûk in. Pirtukên min wekî dilê min in. Li ba min pirtûk, rojname û kovarên Kurdî jî hene. Ma pirtûkên we jî hene? Eger tine, Pirtukan bikirin û bixwînin. Xwendin ti?tekî herî ba? e.
Wateya peyvên Kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlami)
ji : ....den/....dan
gundekî :bir köy/gund (köy)+yek (bir)+î (eril çekim tak?s?)= gundekî
me : bizi /bize/ bizim / biz (bükümlü hal)
gundê me : bizim köy
wî : ona / onu / o (bükümlü hal)
di ...... de : ..de /..da (içinde)
di gundê me de: Köyümüzde /köyümüzün içinde
mal : ev / daire
bist û pênc : 25
hene : vard?rlar
dibistan : okul
dibistanek : bir okul
kurdan : kürtler
tirk : türk
tirkan : türkler
Kurdî : kürtçe
qedexe: : yasak
xanî : bina /ev
xaniyekî : bir bina / bir ev
xaniyekî min : bir evim
xaniyekî min jî : bir evim de
heye : var /vard?r
sê : 3
yek : 1
du : 2
oda razanê : yatak odas?
oda rûni?tinê : oturma odas?
sisyan : üçüncü /3.
ya : cinsiyet belirleyen ön tak?/ bu tak? di?iler için dir.
ya sisyan : üçüncüsü
kelîngeh (mutfax) : mutfak
tereg : raf
pirtûk : kitap
teregên pirtûkan : kitap raflar?
hemû : hepsî / bütün
tijî : dolu
hemû tereg tijî pirtûk in : bütün raflar kitap(lar)la dolu(dur)
wekî : gibi
dil : yürek/ kalp
ba : yan, yan?nda /ruzgar
li ba min : yan?mda
rojname : gazete
kovar : dergî
ma : soru ön tak?s?
Ma pirtûkê we jî hene? :Sizin de kitaplar?n?z var m??
eger : ?ayet/ e?er
tine /tine : yok/ yoksa/ yoktur
bikirin : sat?n al?n! (emir)
bixwînin : okuyun! (emir)
xwendin : okumak
ti?t : ?ey
ti?tekî : bir ?ey
herî : en /daha
ba? : iyi
herî ba? : en iyi
2- Dîyalog.
- Roj ba?! - Roj ba? bira
- Tu ba? î? - Sipas, lê tu?
- Ez jî ba? im. - Navê te çi ye?
- Navê min Sîdar e. - Lê navê te?
- Cindî ye. - Tu ji ku yî?
- Ez ji gundekî Kurdistan im. -Navê gundê we çi ye?
- Navê gundî me Sêgir e. - Di gundê we de çend mal hene?
- Di gundê me de 25 (bistûpênc) mal hene.
- Mala te heye? - Belê, çavîkî min heye. - Mala wê keçikê li ku ye?
- Çi ji te re? - Hîç! Lê mala wî lawikî?
- Mala wî li bajêr e.
- Pê?eng û Evîn li ku ne? - Ew li der in.
- Ma birçî ne bûne? - Na, wan hîn gava din nan xwarin.
- Wan çi xwarin - Go?tê bira?tî xwarin.
- Ma me çi kirî? - Hinek go?t jî bidin me.
- Go?t nema. - Êh! Em ê jî nanê tisî bixwin.
Wateya peyvên Kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlami)
Sipas : te?ekür
Çi : ne
Te : sen /sana / seni / senin (ikinci tekil ?ahisin bükümlü hali)
Navê te çi ye? : Ad?n nedir?
Ku : nere (yer bildirme sorusu ve edat?)
Li ku : nerede / hani
Ji ku : nereden
We : siz/ sizin / size/ sizi
Belê : evet/ tabi
Çavî : göz (oda, cep, çekmece)
Çavîkî : bir göz
Çi ji te re : Sana ne?
Der : d?? / d??ar?
Li der : d??arda
Birçî : aç
Birçi bûn : ac?kmak
Ne : degil (olunsuzluk tak?s?)
Ez ne birçi me! : Ben aç de?ilim!
Hûn birçî ne bûne? : Siz ac?kmad?n?z m??
Gav : ad?m
Gava : esnas?nda / momentinde / e?er
Din : di?eri
Xwarin : yemek (fiili)
Go?t : et
Bira?ti : k?zart?lm?? / közlenmi?
Go?tê bira?tî : k?zart?lm?? et
Kirin : yapmak, etmek
Kirî : yapm?? / etmi?
Çi kirî? : Ne yapt? / yapm???
Min çi kiriye? : Ben ne yapm???m?
Bidin : verin
Nan bidin me! : Bize ekmek verin?
Ma : kald? (kalmak fiilinin dili geçmi? zaman kökü)
Nema : kalmad?.
Ma ? : .. mi? soru ön tak?s?
Ma ew kurd e? : O kürt mü?
Ma tu gundî yî : sen köylü müsün?
.ê : .ecek / acak (gelecek zaman yardimci fiilî „dên“ nin ?imdiki zaman kökü kökü)
ez ê bêm : ben gelece?im.
Tisî : yavan / kuru
Nanê tisî : yavan ekmek / kuru ekmek
Bixwin! : yiyin! ( yemek fiili „xwarin“ in emir kipi)
